الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

30

تفسير مجمع البيان (فارسى)

واو و سكون راء . كسر واو و سكون راء و ديگرى ادغام راء در قاف . ابن جنى گويد : مقصود مخفى شدن راء است نه ادغام آن . اعراب : كَمْ لَبِثْتُمْ : كم يوماً لبثتم . « كم » مفعول است براى « لبثتم » و تميز حذف شده است . بدليل اينكه در جواب گويد : « لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ » أَيُّها أَزْكى طَعاماً : اين جمله ، مفعول است براى « فلينظر » و « طعاماً » تميز است . مقصود : وَ كَذلِكَ بَعَثْناهُمْ لِيَتَساءَلُوا بَيْنَهُمْ : داستان اصحاب كهف ، سراسر حيرت - آور است . در اينجا خداوند متعال مىفرمايد : هم چنان كه ما نسبت به آنان كارهايى عجيب كرديم و آنها را براى مدتى دراز نگه داشتيم ، آنها را از خواب برانگيختيم و از آن خواب مرگ آسا زندگى بخشيديم ، تا در ميان آنها بحث و اختلاف ، بر سر مدت خوابشان درگير شود و از آنجا آفريدگار خود را بهتر بشناسند و روشنى پرتو ايمان در كانون قلبشان فزونى گيرد . قالَ قائِلٌ مِنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْ قالُوا لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ : مفسران قرآن گويند : آنها بامدادان داخل غار شده بودند و هنگام عصر از خواب نوشين بيدار گشتند . از اينرو همين كه سر از خواب برداشتند ، يكى گفت : چقدر خوابيده‌ايد ؟ پاسخ دادند : روزى ! اما همين كه ديدند هنوز خورشيد در آسمان پرتو افشانى مىكند ، فهميدند كه هنوز قسمتى از روز باقى است و گفتند : يا قسمتى از روز ! قالُوا رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِما لَبِثْتُمْ : ابن عباس مىگويد : اين گوينده ، رئيس ايشان تمليخا بود كه علم مدت خواب را به خدا باز گردانيده ، گفت : خداى شما به مدت خواب شما داناتر است . فَابْعَثُوا أَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هذِهِ إِلَى الْمَدِينَةِ : ابن عباس مىگويد : با آنها درهم‌هايى به سكهء پادشاه آن عصر بود ، گفتند : يكى از شما اين پولها را بگيرد و براى